Er zijn de laatste jaren meer en meer suikervervangers om de markt gekomen en de termen ‘light’ en ‘zero’ worden op veel producten gezet als marketingstrategie. Maar wat zijn zoetstoffen precies, en in hoeverre zijn ze het gezonde alternatief voor suiker?

Laten we beginnen met waarom zoetstoffen steeds vaker worden toegevoegd als alternatief voor suiker. In bijna alle gevallen bevat een zoetstof 0 kilocalorieën per gram, terwijl een gram suiker 4 kilocalorieën bevat. Als je dus een glas frisdrank drinkt van 200ml krijg je 21,2 gram suiker binnen (84,4 kcal) terwijl je bij een glas frisdrank Zero of Light 0 gram suiker binnenkrijgt, dus 0 kilocalorieën.

Als je elke dag een glas frisdrank drinkt, zou dit op jaarbasis 30952 kcal zijn wat neerkomt op ongeveer 4 kilo lichaamsvet wat je er dus ‘extra’ bij drinkt of.. niet afvalt. 1 kilo lichaamsvet bestaat uit 7700 kcal.

Zou je de normale frisdrank vervangen door Light en/of Zero, zou je dus theoretisch gezien 4 kilo vet afvallen per jaar. Uiteraard is dit niet altijd helemaal waar omdat je stofwisseling dynamisch is, maar het is een flinke besparing op jaarbasis. 

Het light label en zero label

Sinds 2006 is er Europese wetgeving over de labels light/zero, wat duidelijkheid heeft gebracht over wat er wel of niet beloofd mag worden. Volgens de huidige wetgeving mag een drank alleen ‘light’ genoemd worden als deze voldoet aan bepaalde voorwaarden. Er moet duidelijk genoemd worden waarin een product ‘light’ is. Meestal gaat dit om de suikers (en dus ook de calorieën). Bovendien moet de drank minstens 30% minder suikers of calorieën bevatten dan het originele product. 

Het zero label laat ook zien dat er geen suiker aan het product wordt toegevoegd. Bij vruchtensap/limonade kan er nog wel natuurlijke suiker van fruit in zitten. Als er geen natuurlijke suikerbronnen zijn mag een zero-product volledig suikervrij genoemd worden. De drank moet dan voldoen aan de voorwaarden verbonden aan de claim ‘suikervrij’, en mag dus niet meer dan 0,5 g suikers per 100 ml bevatten, een tiende van een klontje suiker.
Bron: https://www.zoetstoffen.nl/vragen/wat-is-een-light-of-zero-frisdrank/

Zoals ook te lezen is, niet alle ‘light’ en ‘zero’ producten zijn per definitie suikervrij, wat het ingewikkeld maakt voor de consument. Gelukkig moeten alle product etiketten precies laten zien hoeveel koolhydraten en suikers er in het product zitten. Aangezien er maar een 30% verschil in calorieën, suikers, vet of eiwitten hoeft te zitten, zijn dus niet alle light producten suikervrij. 

Yakult is een goed voorbeeld van iets wat ‘light’ is maar niet suikervrij. Op het label moet dus ook staan; ‘minder calorieën, minder suiker’

De voedingswaarden van Yakult laten in vergelijking met het normale product zien dat er minder suikers inzitten, maar bevat nog steeds 13,5 gram koolhydraten (waarvan 4,4 gram suiker) per product. 1 Yakult is 65ml dus bevat 9 gram koolhydraten per flesje. Als je op de koolhydraten probeert te letten is dit dus niet geheel light. Per product is het belangrijk om dus op het etiket te kijken. 

Voedingswaarden

Welke zoetstoffen zijn er?

Ruw gezegd zijn zoetstoffen op te delen in twee verschillende soorten. De laagcalorische zoetstoffen en de polyolen. Laagcalorische zoetstoffen bevatten geen tot heel weinig calorieën en zijn 200 keer zo zoet als suiker. Polyolen bevatten wel calorieën maar beïnvloeden de bloedsuiker niet tot nauwelijks. De meest gebruikte zoetstoffen in frisdrank zijn aspartaam en acesulfaam-k. 

Zijn zoetstoffen schadelijk? 

In onze praktijk krijgen wij geregeld vragen over de schadelijkheid van zoetstoffen. Zo zou aspartaam kankerverwekkend zijn en zou het veel beter zijn om normale frisdrank te drinken. Het onderzoek waaruit bleek dat aspartaam kankerverwekkend was is al wat ouder, toen light producten nog een concurrent waren voor producten die veelal alleen suikerhoudende dranken in het assortiment hadden.

Door de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) is per zoetstof vastgesteld hoeveel er veilig per dag kan worden gebruikt. De ingebouwde marge bestaat omdat de gevoeligheid per persoon kan verschillen.

Het bekende kankeronderzoek in de jaren 70 is niet betrouwbaar omdat de ratten al ziek waren voor het onderzoek en de analyse verkeerd is geïnterpreteerd. Inmiddels zijn er veel instanties bezig geweest om bewijslast te krijgen en is de conclusie dat 40mg aspartaam per kg lichaamsgewicht dagelijks kan worden gebruikt zonder dat dit gezondheidseffecten heeft. Dit komt op ongeveer 4,7 liter frisdrank neer bij 70kg. 

Onze conclusie

Buiten deze wetenschappelijke feiten om is het belangrijk om de producten op een objectieve manier te vergelijken. Overgewicht heeft een direct verband met gezondheidsproblematiek, dus door frisdrank te vervangen light/zero kan het mogelijk zijn om sneller gewicht te verliezen, wat het risico op diabetes, hart- en vaatziekten en kanker kan verkleinen.

Frisdranken vervangen voor gewoon water is natuurlijk het beste, maar door light/zero producten te gebruiken in plaats van normale frisdrank kun je al veel gewicht verliezen, wat positief werkt voor de gezondheid.